in ,

ไกลโคเจน

Molecular model of insulin molecule, 3D illustration

Wikipedia

ไกลโคเจน (อังกฤษ: Glycogen) เป็นพอลิแซ็กคาไรด์ที่พบในเซลล์สัตว์ เป็นอาหารสะสมประเภทคาร์โบไฮเดรตในสัตว์ ซึ่งสร้างจากกลูโคส ประกอบไปด้วยกลูโคสต่อกันเป็นสายยาวด้วยพันธะไกลโคซิดิก โดยมีการแตกกิ่งสั้น ๆ จำนวนมาก เหมือนกับอะไมโลเพกทิน แต่มีจำนวนกิ่งมากกว่า

ไกลโคเจน บางทีเรียกว่า “แป้งสัตว์” เพราะมีส่วนประกอบคล้ายแป้ง แต่มีกิ่งก้านมากกว่า เมื่อแตกตัวออกจะได้กลูโคส ไม่พบในพืช ไม่มีรสหวาน สะสมไว้เฉพาะในร่างกายของ มนุษย์ และสัตว์ ไม่พบในเซลล์พืช ประกอบด้วยกลูโคสประมาณ 10,000-30,000 โมเลกุล

สรุปง่ายๆ

“ไกลโคเจน” คือ
น้ำตาลชนิดหนึ่งอยู่ในกล้ามเนื้อและตับ ส่วนถ้าอยู่ในเลือดไหลไปมาเรียกว่า “กลูโคส” ที่มาจากคาร์โบไฮเดรต และ “คาร์โบไฮเดรต” ก็มาจากข้าวและแป้งต่างๆ ที่เรากิน ร่างกายมนุษย์และสัตว์ใช้ไกลโคเจนเป็นอีกแหล่งพลังงาน เมื่อปริมาณน้ำตาลในเส้นเลือดลดลง “ไกลโคเจนในตับ” จะถูกเปลี่ยนไกลโคเจนให้เป็นน้ำตาลกลูโคสเพื่อปรับระดับกลูโคสในเลือดให้คงที่

“ไกลโคเจน” มาจากไหน?
คาร์โบไฮเดรตที่เรากินส่วนใหญ่จะถูกเปลี่ยนเป็นกลูโคสซึ่งเป็นแหล่งพลังงานหลัก แต่เมื่อร่างกายยังไม่ต้องการโมเลกุลของกลูโคสจะถูกเชื่อมโยงเข้าด้วยกันเป็นโมเลกุลของไกลโคเจน เบื้องหลังกระบวนการนี้มีพระเอกคือ “อินซูลิน” ที่ถูกผลิตจากตับอ่อนโดยอัตโนมัติเมื่อระดับกลูโคสในเลือดเพิ่มขึ้น เป็นฮอร์โมนที่ช่วยให้ร่างกายรับกลูโคสจากเลือดเพื่อเป็นพลังงาน โดยอินซูลินจะสั่งให้เซลล์ตับผลิตเอนไซม์ glycogen synthase ซึ่งเชื่อมโยงโซ่ของกลูโคสเข้าด้วยกัน ตราบใดที่กลูโคสและอินซูลินยังคงมีอยู่อย่างสมบูรณ์โมเลกุลของไกลโคเจนจะถูกส่งไปยังตับกล้ามเนื้อ และ “เซลล์ไขมัน” เพื่อเก็บเป็นแหล่งพลังงานสำรองอวบๆ ของเรา

*Note ตรงนี้ไว้ว่ากรณีร่างกายทำงานปกติสร้างอินซูลินได้เอง ถ้าผิดปกติสร้างอินซูลินเองไม่ได้หรือบกพร่อง เมื่อรับประทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตที่ในที่สุดกลายเป็นกลูโคสแล้วไม่มีอินซูลินมาจัดการจึงทำให้ระดับกลูโคสหรือเรียกกันว่าน้ำตาลในเลือดสูง หรือเป็น Diabetes โรคเบาหวานนั่นเอง

ร่างกายใช้ไกลโคเจนอย่างไร?
เมื่อใดก็ตามที่มีกลูโคสในเลือดเริ่มลดลงเพราะไม่ได้กินหรือเผาผลาญออกไปจากการออกกำลังกาย ระดับอินซูลินก็จะลดลงเช่นกัน เมื่อสิ่งนี้เกิดขึ้นจะมีเอนไซม์ glycogen phosphorylase จะเริ่มสลายไกลโคเจนกลับเป็นกลูโคสเพื่อเป็นแหล่งพลังงานหลักของร่างกาย

โยโย่ Yo-Yo effect ? ทำไมน้ำหนักถึงกลับมา
เมื่อเริ่มคุมอาหารด้วยวิธีรับประทานแป้งน้อยๆ (low-carb diet) ไกลโคเจนในร่างกายจะหมดลงอย่างรวดเร็วทำให้เกิดอาการอ่อนล้า เมื่อร่างกายปรับตัวสักพักจะค่อยๆหายไป เริ่มแรกน้ำหนักจะลดลงอย่างรวดเร็ว หลังจากนั้นน้ำหนักอาจนิ่งหรือเพิ่มขึ้น สาเหตุจากน้ำหนักที่หายไปคือนำหนักของน้ำซึ่งเป็นองค์ประกอบหลักของไกลโคเจนที่หนัก 3-4 เท่าของกลูโคส และเมื่อไกลโคเจนถูกกลับมาสะสมใหม่ น้ำหนักของ “น้ำ” จึงกลับมาเช่นกัน

บทความเรื่อง : อินซูลิน (สรุปง่ายๆ)*

Resources :
The Role of Glycogen in Diet and Exercise
https://www.verywellfit.com/what-is-glycogen-2242008
http://www.lovefitt.com/healthy-fact/กินคาร์โบไฮเดรตเยอะทำให้อ้วนจริงเหรอ/

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Loading…

0

Comments

0 comments

The Secret Garden International Trailer #1 (2020) | Movieclips Trailers

กินคีโตฯ โอเคมั้ย? Ketogenic Diet